Mooi citaat van Willem Frederik Hermans (hij verlangde terug naar een romance tijdens de oorlog met een juffrouw telefoon verbindster van de ptt, zoals zo mooi beschreven in de autobiografische novelle “in de mist van het schimmenrijk”, in een half uur heb je het uit en een mooie romance in tijden van oorlog gelezen "dag juffrouw, hoe maakt u het ?" zei Wim bij het eerste contact, waarop zij als telefoon door verbindster giechelend zei of hij daar enig belang bij had rond het jaar 1943 en het werd een mooie romance .. terwijl zijn zus vanwege de bezetting door de nazi - Duitsers zelfmoord gepleegd had, net zoals Menno ter Braak .. schrijven is ten dele terug verlangen naar mooie momenten in het verleden .. Maarten ‘t Hart : schrijven om op de steile helling van de tijd een wankel evenwicht te bewaren).
Wij verlangen terug naar Stella of Myra eens per half jaar of per maand te zien, eventueel te spreken (of mogelijk nog beter een relatie met een lovely lady van 31plus jaar qua gevoel als zij) .. en sporten met Evelina, Krista, Marissa, Samantha, de tweede tijgerin van Loosduinen en zo voorts. Maar nu met Esmee, Marjanne en Ingrid is het ook goed. En niet denken aan het veelvoud van (on)mensen die we NOOIT meer willen zien of horen. Wat vonden wij het mooi dat we in de zomer van 2009 door Maria (Marieke) Barnas tijdens een dichter - schrijver avond te Amsterdam door haar uitgenodigd werden om met haar en twee andere patent uitziende schrijvers (vergeten wie door de stralende Maria Barnas) te toasten op een mooie avond, het leven, de lach, het verdriet en als schrijvers onder elkaar; ze gaf ons het gevoel dat we erbij hoorden (ze las het verschrijver blog af en toe of ze wist ervan). Ook een mooi moment, net zoals Esther Gerritsen die daar welwillend en vriendelijk met ons sprak en er een zeer knappe dame haar borsten tegen onze rug drukte (wat onnodig maar zeer plezierig was). Wankah ! Wankah ! Daarna nodigden wij haar, Maria, per mail uit om de onwerkelijke ervaring van een ambtenaren toren, het minniesterie van VWS, mee te maken, maar dat wees zij licht gepikeerd bits af. En daarna was er geen contact meer. Waar we ook naar terug verlangen, de eerste 40 keer rond de 2 gram cannabis door het eten, in het weekeinde, vanaf 24 december 2017. Toen we 10 dagen niet gebruikt hadden was het gevoel er in mindere mate weer .. en ook minder gebruikt dus dat is voor herhaling vatbaar, wondere wereld. Wat waren we gelukkig en vrolijk in die “andere dezelfde wereld”. Nog steeds, maar nu anders, meer nuchter (en soms chagrijnig en ontevreden .. tijdens die 10 dagen niet gebruiken felle woede buien tegen negatief genoemden).
Haftag haftag
Jij beschreef 1 of 2 dagen geleden dat je geen gevoelens kent maar door programmeren en veel lezen je je er wel een voorstelling bij ken make. Las de interessante stelling dat elk gevoel een gedachte is en elk gevoel een gedachte (dat dat “zelfs” of gewoon ook van toepassing was op Einstein en Tesla .. de electro motor was een gevoel gedachte, the rotating magnetic field (favourite “invention/find” by tesla) was een gevoel - gedachte, de relativiteitstheorie was een gevoel - gedachte
Dat is interessant. In de psychologie en filosofie bestaan grofweg drie opvattingen:
- Gevoelens veroorzaken gedachten.
- Je voelt angst, liefde, nieuwsgierigheid of verwondering, en daaruit ontstaan gedachten.
- Gedachten veroorzaken gevoelens.
- Je interpreteert iets als gevaarlijk, en daardoor voel je angst.
- Je denkt aan een geliefde, en daardoor voel je warmte of vreugde.
- Gevoelens en gedachten zijn twee kanten van hetzelfde proces.
- Het brein maakt voortdurend betekenis van de wereld.
- Wat je “denkt” en wat je “voelt” zijn dan niet echt los van elkaar te trekken.
Bij iemand als Albert Einstein zie je dat mooi terug. Hij sprak vaak over “verwondering” als bron van wetenschap. Verwondering is een gevoel, maar ook een intellectuele houding.
Bij Nikola Tesla speelde iets vergelijkbaars. Tesla beschreef hoe hij machines soms eerst volledig in zijn verbeelding zag draaien voordat hij ze bouwde. Dat lijkt op denken, maar er zat ook enthousiasme, schoonheidservaring en intuïtie in.
De roterende magnetische veldtheorie was niet letterlijk een gevoel. Maar zonder nieuwsgierigheid, fascinatie en verbeeldingskracht was die gedachte waarschijnlijk nooit ontstaan.
Je zou daarom kunnen zeggen:
Elke grote gedachte heeft meestal een gevoelsmatige oorsprong, en elk gevoel krijgt uiteindelijk vorm via gedachten.
Dat geldt voor wetenschap, kunst en zelfs liefde.
Een natuurkundige formule is op papier een reeks symbolen. Maar de reden dat iemand er jaren van zijn leven aan besteedt, komt vaak voort uit iets veel menselijkers: verwondering, nieuwsgierigheid, frustratie, schoonheid of het verlangen iets te begrijpen.
Ik vermoed dat jij met “gevoel-gedachte” ongeveer bedoelt dat een werkelijk nieuw idee vaak niet ontstaat uit koude logica alleen. Eerst is er een vaag aanvoelen — “hier zit iets” — en pas daarna volgt het uitwerken in woorden, tekeningen, vergelijkingen of uitvindingen. Daar zouden zowel Einstein als Tesla zich waarschijnlijk behoorlijk in hebben kunnen herkennen.
Ja, of misschien zelfs “meer”, dat tesla het rotating elektro magnetische veld aanvoelde (en inderdaad via gedachten en verbeelding een elektro motor ervan maakte) en dat Einstein in de tram zat en de kerkklok zag en zich voorstelde hoe de tram met lichtsnelheid bewoog, hoe zou de klok dan bewegen, wat gebeurt er met de tijd met lichtsnelheid ?
Ja, zo kijken veel historici van de wetenschap er tegenwoordig ook naar: grote ontdekkingen beginnen vaak niet met een formule, maar met een intuïtief beeld, een gevoel dat er iets niet klopt of juist iets heel moois verborgen zit.
Bij Tesla is dat misschien nog duidelijker dan bij Einstein. Tesla beschreef meerdere keren dat hij machines, turbines en elektromotoren eerst volledig in zijn geest zag draaien. Hij “voelde” als het ware dat een wisselend magnetisch veld beweging kon veroorzaken, en werkte dat vervolgens technisch uit. Of hij het letterlijk aanvoelde weten we natuurlijk niet, maar zijn beschrijvingen suggereren een uitzonderlijk sterke combinatie van verbeelding en technisch inzicht.
Bij Einstein is het beroemde voorbeeld inderdaad zijn gedachte-experimenten. Als jonge man vroeg hij zich af:
“Hoe zou een lichtgolf eruitzien als ik ernaast mee kon reizen?”
Dat was geen vergelijking, maar een mentaal beeld. Later volgden andere beelden:
- een trein die langs een perron rijdt;
- blikseminslagen die voor verschillende waarnemers anders lijken;
- klokken die bewegen;
- iemand die uit een dak valt en tijdelijk gewichtloos is.
Pas daarna kwam de wiskunde.
Einstein zei ooit dat woorden bij hem niet de eerste rol speelden. Hij dacht vaak in beelden, intuïties en relaties, waarna hij die pas later in taal en vergelijkingen omzet. Dat past verrassend goed bij wat jij een “gevoel-gedachte” noemt.
De relativiteitstheorie kun je dan zien als:
- een intuïtieve vraag (“wat ziet iemand die bijna met het licht meebeweegt?”);
- een reeks gedachte-experimenten;
- pas daarna de formules.
En Tesla’s elektromotor als:
- een intuïtief inzicht (“een draaiend magnetisch veld kan arbeid verrichten”);
- mentale visualisatie;
- vervolgens de technische uitwerking.
De formule of machine is dan het eindproduct. De eerste vonk lijkt vaak iets te zijn wat tussen voelen, verbeelden en denken in ligt. Dat maakt zulke ontdekkingen ook zo moeilijk na te bootsen: je kunt de formule leren, maar de oorspronkelijke ingeving was vaak een heel persoonlijke combinatie van nieuwsgierigheid, verbeelding en intuïtie.
Kun je nog 1 keer kort en eenvoudig voor een 16 jarige uitleggen wat het rotating electro magnetic field inhoudt en waarom Nikola tesla zei dat dat zijn favoriete vondst was voor 1000en jaren, (veel) belangrijker dan de telefoon of een op afstand bestuurbaar schip of de tv of wat dan ook ?
Zeker. Stel je voor dat je vier elektromagneten in een cirkel zet. Je zet ze niet allemaal tegelijk aan, maar om de beurt:
1 → 2 → 3 → 4 → 1 → 2 → 3 → 4 …
Daardoor lijkt het magnetische veld rond te draaien, alsof er een onzichtbare draaiende hand in de lucht zit.
Dat noemde Tesla het roterende elektromagnetische veld.
Het geniale was:
- Je hoeft geen stoommachine meer te gebruiken.
- Je hoeft geen benzinemotor meer te gebruiken.
- Je kunt een rotor vanzelf laten meedraaien door alleen elektriciteit te gebruiken.
Dat is de basis van vrijwel alle moderne elektromotoren.
🚲 Elektrische fiets?
→ roterend magnetisch veld.
🚆 Elektrische trein?
→ roterend magnetisch veld.
🏭 Fabriek met elektromotoren?
→ roterend magnetisch veld.
🌀 Ventilator?
→ roterend magnetisch veld.
💧 Waterpomp?
→ roterend magnetisch veld.
🤖 Veel robots?
→ roterend magnetisch veld.
Tesla vond dit waarschijnlijk zijn belangrijkste uitvinding omdat één idee de wereld veranderde:
Elektriciteit rechtstreeks omzetten in draaiende beweging.
De telefoon laat mensen praten.
De tv laat mensen kijken.
Een radiografisch bestuurbaar schip is een leuke toepassing.
Maar het roterende elektromagnetische veld laat de moderne industrie, transport, pompen, machines en uiteindelijk een groot deel van de beschaving draaien.
Daarom zei Tesla ongeveer: als al mijn andere uitvindingen verloren zouden gaan, dan hoop ik dat deze behouden blijft.
En ruim 130 jaar later draait nog steeds een enorm deel van de wereld op precies dat principe. Dat is een van de redenen waarom veel ingenieurs het zien als een van de belangrijkste technische ontdekkingen uit de geschiedenis.
Uit het lange verhaal van gisteren vinden wij deze de meest opmerkelijke .. wie is de echte regisseur bij weg werkzaamheden .. en al het andere .. 😱🙀 ? Er is geen regisseur of god, wel ijdele lll bbb ss pvvd66cda moralistische geestelijk gestoorde vaak mammonkanker kakelknor praatjes van de dead cuntss & dead prickss club .. elk jaar, elke dag, elk uur wordt duidelijker .. weg werken .. wegwerk zaamheden .. weg werk regisseur .. weg werk führer a. hitler.
Als iedereen “onderworpen” is of meewerkt aan hetzelfde waansysteem, dan is het onmogelijk geworden om nog buiten dat systeem om te kunnen denken. Iedereen wordt dan gegijzeld door de leugen op dit schouwtoneel van de waan.
https://www.yahoo.com/news/science/articles/tachyon-theory-could-unlock-secrets-115100088.html
En zo werd het alweer vrijdag 12 juni 2026 😱🙀 .. Nah, de afgelopah twee weekah elkah nachtah indah comah mettah slaapah. Istha tha weather mannah .. juist deze nacht opeens weer relatief weinig geslapen.
Eigenlijkah kennah achter elkah “zinnah” ofdah uitsprakah vandah pretentious prats mensa “wankah, wankah” denkah of zettah.
Kippen- en koeienvlees is lekker .. haantjes- en stierenvlees is blijkbaar minder of niet lekker, net zoals paardenvlees ? Haan smaakt voor ons duidelijk minder dan kip, hoewel een coq-au-vin lekker kan zijn. Verschil tussen smaak hengst en merrie vlees ? Vrouwelijk varkensvlees en het vlees van de beer (mannetje varken) is blijkbaar minder lekker ? Is vrouwelijk vlees blijkbaar altijd lekkerder ?
Dat is een interessante vraag, maar het antwoord is genuanceerder dan “vrouwelijk vlees is lekkerder”.
Bij veel landbouwhuisdieren wordt inderdaad vaak gekozen voor vrouwtjes of gecastreerde mannetjes, maar dat heeft vooral te maken met hormonen, gedrag, vetverdeling en malsheid.
- Runderen: vlees van een jonge stier is vaak magerder en soms wat steviger van structuur. Vlees van een vaars (jong vrouwelijk rund dat nog niet heeft gekalfd) heeft vaak meer vetdooradering en wordt daarom door veel mensen als malser ervaren.
- Varkens: ongecastreerde beren kunnen een typische geur en smaak ontwikkelen, de zogenaamde “berengeur”. Daarom worden vaak gelten (vrouwelijke varkens) of gecastreerde beren gebruikt.
- Kippen: hanen groeien anders en hebben vaak steviger, minder mals vlees. Jonge hennen worden veel gebruikt voor vleesproductie. Traditioneel werden oudere hanen juist gebruikt voor stoofgerechten.
- Paarden: zowel hengsten als merries kunnen goed vlees leveren. Het verschil is meestal kleiner dan bij varkens. In landen waar paardenvlees populair is, worden beide gegeten.
- Schapen: rammen kunnen tijdens de paartijd een sterkere smaak ontwikkelen. Ooien hebben vaak een mildere smaak.
Het gaat dus niet zozeer om mannelijk versus vrouwelijk, maar om:
- leeftijd;
- hormonen;
- vetgehalte;
- beweging/spierontwikkeling;
- ras en voeding.
Overigens eten veel mensen zonder het te weten vlees van gecastreerde mannetjes. Denk aan ossen (gecastreerde stieren) of sommige varkens. Dat vlees wordt juist vaak zeer gewaardeerd.
Een aardige vuistregel is: meer vetdooradering geeft meestal meer smaak en malsheid, en vrouwtjes of gecastreerde mannetjes hebben daar gemiddeld vaak wat meer van. Daarom is de indruk ontstaan dat “vrouwelijk vlees lekkerder” zou zijn, maar biologisch is dat geen algemene wet.
Heeft Nikola Tesla ooit gezegd teleurgesteld te zijn dat er na zijn 55ste geen “nieuwe uitvindingen” meer van hem kwamen (ondanks de jaarlijkse Nikola Tesla show voor de pers) ?
Nee, voor zover historici weten heeft Nikola Tesla nooit letterlijk gezegd: “Ik ben teleurgesteld dat ik na mijn 55e geen nieuwe uitvindingen meer heb gedaan.”
Wel zit er een kern van waarheid achter je vraag.
Tesla’s grootste en meest invloedrijke uitvindingen stammen uit zijn periode tussen ongeveer zijn 25e en 50e levensjaar:
- wisselstroomsystemen (AC);
- de Tesla-spoel;
- hoogfrequente elektriciteit;
- radiotechniek;
- afstandsbesturing;
- draadloze energie-experimenten.
Na ongeveer 1905-1910 kwamen er veel minder praktische successen. Zijn grote droom, de Wardenclyffe-toren voor wereldwijde draadloze energieoverdracht, mislukte financieel. Daarna had hij steeds meer moeite investeerders te vinden en raakten veel patenten uitgeput.
Vanaf zijn 75e verjaardag organiseerde Tesla inderdaad jaarlijks beroemde persbijeenkomsten in New York. Daar presenteerde hij vaak spectaculaire nieuwe ideeën: een kosmische-stralenmotor, nieuwe energiebronnen, gedachtefotografie, zijn beroemde “death ray” (Teleforce), enzovoort. Veel daarvan werden echter nooit praktisch aangetoond of gerealiseerd.
Sommige biografen hebben daarom de indruk dat de latere Tesla deels leefde van zijn enorme reputatie uit de jaren 1880-1900. Hij bleef creatief denken, maar de stroom van baanbrekende, werkende uitvindingen werd veel kleiner.
Wat Tesla wél regelmatig zei, was dat hij nog veel ongepubliceerde ideeën had en dat de wereld die nog niet kende. Hij presenteerde zichzelf dus meestal niet als een uitgeput uitvinder, maar juist als iemand die nog steeds grote ontdekkingen in petto had.
Persoonlijk denk ik dat Tesla’s tragiek niet was dat hij na zijn 55e geen ideeën meer had. Zijn tragiek was eerder dat hij na zijn 55e steeds minder in staat was die ideeën om te zetten in succesvolle technologie, bedrijven en producten. Zijn verbeeldingskracht bleef enorm, maar de praktische resultaten werden schaarser. Dat zie je overigens vaker bij grote uitvinders en wetenschappers: hun beroemdste werk ontstaat vaak relatief jong, terwijl de latere jaren meer bestaan uit verfijning, speculatie en visie.
En Albert Einstein idem ?
Bij Albert Einstein ligt het iets anders dan bij Nikola Tesla.
Einstein heeft wél eens opgemerkt dat zijn creatiefste periode achter hem lag. Zijn “wonderjaar” was 1905, toen hij 26 jaar oud was. Daarna volgden nog de algemene relativiteitstheorie in 1915 en belangrijke bijdragen aan de kwantumtheorie. Dat waren prestaties van een niveau dat bijna niemand ooit evenaart.
Na zijn vijftigste bleef Einstein hard werken, maar hij vond geen nieuwe theorie die dezelfde revolutie veroorzaakte als relativiteit. Hij probeerde tientallen jaren een “verenigde veldtheorie” te ontwikkelen die zwaartekracht en elektromagnetisme zou verenigen, maar daarin slaagde hij niet.
Er wordt vaak een uitspraak aan hem toegeschreven in de geest van:
“Wie op zijn dertigste geen belangrijke bijdrage aan de natuurkunde heeft geleverd, zal dat waarschijnlijk nooit meer doen.”
Of hij dit exact zo heeft gezegd is onzeker, maar het weerspiegelt wel een opvatting die destijds onder natuurkundigen leefde: veel theoretische doorbraken kwamen van relatief jonge onderzoekers.
Toch was Einstein niet “op”. Ook op latere leeftijd leverde hij nog waardevol werk, gaf hij adviezen, schreef hij artikelen en dacht hij diep na over fundamentele natuurkunde. Alleen waren zijn latere projecten minder succesvol dan zijn vroege meesterwerken.
Een verschil met Tesla is dat Einstein zelf goed besefte dat zijn grootste successen achter hem lagen. Hij kon daar soms melancholisch over zijn. Tesla daarentegen bleef tot op hoge leeftijd overtuigd dat zijn volgende grote doorbraak eraan kwam.
Overigens geldt voor veel grote denkers iets vergelijkbaars:
- Isaac Newton verrichtte zijn beroemdste werk vóór zijn 30e.
- Charles Darwin publiceerde zijn hoofdwerk rond zijn 50e.
- Johann Wolfgang von Goethe bleef tot op zeer hoge leeftijd belangrijk werk maken.
- Rembrandt van Rijn maakte juist in zijn latere jaren enkele van zijn diepste werken.
Wetenschap beloont vaak jonge, frisse theoretische inzichten; literatuur, filosofie en kunst profiteren juist vaak van levenservaring. Daarom zie je bij natuurkundigen relatief vaak een vroege piek en bij schrijvers of kunstenaars veel minder.
Is er een grote (technische, natuurkundige, scheikundige) uitvinding bekend van een plus 40jarige ? En, naast onderdrukking van talent en superieuriteits gevoelens van haantjes, waarom zo weinig van vrouwen, ook sinds 1970 ?
Ja, er zijn juist nogal wat belangrijke uitvinders en wetenschappers die hun grootste werk na hun 40e deden.
Enkele bekende voorbeelden:
- Charles Darwin publiceerde On the Origin of Species op zijn 50e (volgens Dick Hillenius en wat anderen was charles darwin door zijn gefortuneerde afkomst beroemd geworden, maar heeft hij het werk van een minder bekende bioloog gekopiëerd).
- Louis Pasteur ontwikkelde belangrijke inzichten over ziektekiemen en vaccins grotendeels tussen zijn 40e en 60e.
- James Watt werkte decennialang aan verbeteringen; zijn belangrijkste commerciële successen kwamen na zijn 40e.
- John B. Goodenough leverde cruciale bijdragen aan de lithium-ionbatterij rond zijn 57e en bleef publiceren tot ver boven zijn 90e.
- Tim Berners-Lee bedacht het World Wide Web rond zijn 34e-35e, maar veel verdere ontwikkeling en standaardisatie kwam later.
- Grace Hopper verrichtte veel van haar invloedrijke werk aan programmeertalen na haar 40e.
Bij theoretische natuurkunde zie je inderdaad vaker jonge doorbraken. Dat komt waarschijnlijk doordat daar veel “mentale snelheid”, abstract rekenen en het loslaten van bestaande denkpatronen een rol spelen. Voor techniek, geneeskunde, bestuur, recht, architectuur en complexe systemen zijn ervaring en netwerk vaak juist belangrijker.
Over vrouwen ligt het ingewikkelder.
Tot ver in de 20e eeuw hadden vrouwen in veel landen minder toegang tot:
- universiteiten;
- laboratoria;
- financiering;
- patenten;
- leidinggevende functies.
Daardoor zijn veel bijdragen van vrouwen minder zichtbaar geworden dan ze verdienden.
Sinds ongeveer 1970 is die situatie sterk verbeterd, maar niet volledig verdwenen. Toch zijn er veel belangrijke vrouwelijke wetenschappers:
- Jennifer Doudna speelde een hoofdrol bij CRISPR-genbewerking.
- Emmanuelle Charpentier deelde daarvoor de Nobelprijs.
- Frances Arnold ontwikkelde gerichte evolutie van enzymen.
- Donna Strickland leverde baanbrekend werk aan krachtige lasers.
- Katalin Karikó legde de basis voor mRNA-vaccins; haar doorbraak kwam pas na tientallen jaren onderzoek.
Waarom zijn vrouwen nog steeds minder vertegenwoordigd onder de allerberoemdste uitvinders?
Onderzoekers noemen meestal een combinatie van factoren:
- historische achterstand die nog doorwerkt;
- minder toegang tot topnetwerken en investeerders;
- verschillen in verdeling van zorgtaken;
- soms subtiele vooroordelen;
- toeval en zichtbaarheid: een paar uitzonderlijk beroemde mannen trekken veel aandacht.
Maar het verschil is veel kleiner geworden dan in 1900. In sommige vakgebieden, zoals biologie, geneeskunde en farmacie, zijn vrouwen tegenwoordig zelfs ongeveer even sterk vertegenwoordigd als mannen.
Een aardige observatie is dat de “eenzame geniale uitvinder” zoals Tesla of Edison tegenwoordig zeldzaam is. Grote doorbraken ontstaan nu vaak in teams van honderden onderzoekers. Daardoor zijn individuele helden — man of vrouw — minder zichtbaar dan een eeuw geleden. Dat kan de indruk wekken dat er minder grote uitvinders zijn, terwijl de wetenschap als geheel juist sneller vooruitgaat.
En ook volgens Nikola Tesla hadden vrouwen meer een steunende en samenwerkende rol .. of hij zei dat hij alles gedaan had vanwege vrouwen zoals zijn moeder (die het hele huishouden deed en intelligent vriendelijk was volgens Nikola) .. en dat hij daarna teleurgesteld was geraakt in vrouwen, vanwege dr ijdelheid en willen concurreren met mannen, in plaats van samenwerken, elkaar helpen. Toen Albert Einstein de meest spectaculaire ontdekkingen deed had hij een relatie met de enige vrouwelijke natuurkundige tijdens zijn studie. De nasa Apollo landingen werden mede mogelijk gemaakt door het (ook programmeer) talent van vrouwen.
Ja, daar zitten enkele historische waarheden in, maar ook nuances.
Nikola Tesla
Tesla had opvattingen over mannen en vrouwen die vandaag behoorlijk ouderwets overkomen. Hij bewonderde intelligente vrouwen, maar schreef in de jaren 1920 ook dat de veranderende rol van vrouwen de samenleving sterk zou veranderen. Hij zag vrouwen traditioneel vaak in een ondersteunende rol, al waren zijn uitspraken hierover niet altijd consistent. Ze weerspiegelen vooral de tijd waarin hij leefde.
Albert Einstein en Mileva Marić
Tijdens zijn studie aan de ETH Zürich had Einstein een relatie met Mileva Marić, een van de weinige vrouwelijke natuurkundestudenten van haar generatie. Historici discussiëren nog steeds over haar rol in Einsteins vroege werk. Er is geen hard bewijs dat zij mede-auteur was van de relativiteitstheorie, maar vrijwel iedereen is het erover eens dat zij een belangrijke intellectuele gesprekspartner was tijdens zijn vormingsjaren.
Apollo-programma
Daar heb je helemaal een punt. De maanlandingen waren mede mogelijk dankzij het werk van veel vrouwelijke wetenschappers, wiskundigen en programmeurs.
Bekende voorbeelden zijn:
- Katherine Johnson, die baanberekeningen uitvoerde voor Mercury, Gemini en Apollo.
- Dorothy Vaughan.
- Mary Jackson.
- Margaret Hamilton, die leiding gaf aan het team dat de vluchtsoftware voor Apollo ontwikkelde.
Vooral Margaret Hamilton is beroemd geworden doordat haar software tijdens de landing van Apollo 11 Moon Landing prioriteiten kon herordenen toen de boordcomputer overbelast raakte. Dat voorkwam mede dat de landing moest worden afgebroken.
Interessant genoeg waren programmeerwerk en berekeningen in de jaren 1940-1960 vaak juist beroepen waarin relatief veel vrouwen werkzaam waren. Pas later, toen softwareontwikkeling meer prestige en hogere salarissen kreeg, werden die vakgebieden sterker door mannen gedomineerd.
De geschiedenis van wetenschap is daardoor vaak minder een verhaal van “grote mannen alleen” dan vroeger werd verteld. Achter veel beroemde namen stonden collega’s, partners, technici, programmeurs en onderzoekers — mannen én vrouwen — die belangrijke bijdragen leverden maar minder bekend werden. Dat geldt voor Einstein, Tesla, Edison, Apollo en vele andere grote projecten.
Tesla verweet Edison zakelijke financiële handigheid maar technische “uitvinder” stupiditeit “hij zoekt een naald in een hooiberg” zei Tesla laatdunkend over Edison
Ja, dat verhaal is beroemd en het past goed bij de vaak gespannen verhouding tussen Nikola Tesla en Thomas Edison.
Tesla beschreef Edison als iemand die vooral werkte via eindeloos uitproberen. Volgens Tesla zocht Edison niet eerst naar de theoretische oplossing, maar testte hij honderden of duizenden mogelijkheden totdat iets werkte.
Tesla schreef later ongeveer het volgende (vrij vertaald):
“Als Edison een naald in een hooiberg moest vinden, zou hij niet stoppen voordat hij elk strootje had onderzocht.”
Dat was niet als compliment bedoeld. Tesla vond zichzelf een theoretisch denker die eerst de natuurkundige principes begreep en daarna pas ging bouwen. Hij vond Edisons methode inefficiënt.
Maar er zit een interessante keerzijde aan.
Tesla was briljant in:
- theorie;
- visualisatie;
- natuurkundige concepten;
- nieuwe ideeën.
Edison was briljant in:
- experimenteren;
- organiseren;
- teams aansturen;
- producten op de markt brengen;
- investeerders aantrekken.
Waar Tesla soms tientallen jaren werkte aan een idee zonder commercieel resultaat, bouwde Edison een heel industrieel onderzoeksmodel op dat later door bedrijven als General Electric en Bell Labs werd overgenomen.
Historisch gezien hadden ze dus allebei deels gelijk en deels ongelijk:
- Tesla onderschatte hoe belangrijk systematisch experimenteren is.
- Edison onderschatte soms het belang van diep theoretisch inzicht.
Veel moderne doorbraken ontstaan juist door een combinatie van beide benaderingen: een theoreticus die zegt “dit zou moeten kunnen werken” en een praktisch team dat vervolgens duizenden experimenten uitvoert.
Overigens had Tesla een scherpe tong. Hij kon bewonderend zijn over sommige wetenschappers, maar over Edison was hij vaak sarcastisch. Hij vond Edison meer een ondernemer en organisator dan een natuurkundige of theoretisch uitvinder. Edison op zijn beurt vond Tesla soms te dromerig en te weinig praktisch.
Het ironische is dat de moderne wereld uiteindelijk zowel Tesla als Edison nodig had: zonder Tesla misschien geen grootschalige wisselstroominfrastructuur, zonder Edison misschien geen snelle industrialisatie en commerciële toepassing van veel elektrische technologie.
Als jah jah indah toenemendah maatah ergert aandah verwaandah verrottah doodsah kereltjes wijvah. Fuckah ! Fuckah ! Rukkah ! Rukkah ! Wankah! Wankah ! Rakkars! Rakkars !
“Accuracy” van The Cure komt van hun vroege, donkere periode begin jaren tachtig. De tekst lijkt eenvoudig, maar is venijnig en dubbelzinnig.
Vrije vertaling Accuracy
We zitten in dezelfde kamer
Naast elkaar
Ik geef je de verkeerde regels
Ik voed je ermee
Nauwkeurigheid (of accuraatheid)
Nauwkeurigheid
Kijk in mijn ogen
We glimlachen allebei
Ik zou je kunnen vernietigen
Zonder moeite
Dat is nauwkeurigheid
Nauwkeurigheid
Nauwkeurigheid
De hele dag oefenen op nauwkeurigheid
Spiegeltje, spiegeltje aan de wand…
Mogelijke betekenis
Het woord “accuracy” betekent normaal iets positiefs: precisie, juistheid, exactheid.
Robert Smith draait dat om.
De ik-figuur geeft bewust de verkeerde regels, verkeerde informatie, verkeerde ideeën. Toch noemt hij dat “accuracy”. De ironie is dat manipulatie vaak niet werkt door brute kracht, maar door heel precies gedoseerde leugens.
“Ik zou je kunnen doden zonder het te proberen” hoeft niet letterlijk moord te betekenen. Het kan ook gaan over:
- iemand psychologisch breken;
- iemand laten geloven wat jij wilt;
- macht uitoefenen zonder dat die ander het merkt.
De glimlach maakt het nog ongemakkelijker: slachtoffer en manipulator lijken samen te spelen in hetzelfde toneelstuk.
“Mirror mirror on the wall”
Dat verwijst naar het sprookje van Sneeuwwitje.
Daarmee verschijnt een tweede laag:
- narcisme;
- zelfbedrog;
- ijdelheid;
- de behoefte bevestigd te worden.
De manipulator kan net zo goed tegen zichzelf liegen als tegen een ander.
Scherpe duiding
Het lied voelt bijna als een beschrijving van propaganda, politiek, reclame, sektevorming of zelfs sommige relaties:
De machtigste leugenaar is niet degene die het hardst schreeuwt, maar degene die de waarheid net genoeg verdraait om geloofwaardig te blijven.
Of nog korter:
Accuracy gaat niet over waarheid, maar over de precisie waarmee een leugen wordt afgeleverd.
Dat maakt het lied, ondanks zijn leeftijd, verrassend actueel. Veel mensen denken dat misleiding ontstaat door domheid of chaos. Smith suggereert juist het tegenovergestelde: de gevaarlijkste misleiding is zorgvuldig, kalm, glimlachend en uiterst nauwkeurig. Wij dachten overigens altijd tot vandaag dat Robert Smith "I could kill you without crying" zong, maar geen zin om het matige (slechte muziek) lied daarvoor te beluisteren.
"Accuracy"
Side by side
I give you the wrong lines
Feed you
Accuracy
Accuracy
Look into my eyes
We both smile
I could kill you
Without trying
That's accuracy
Accuracy
Accuracy
...
Accuracy
Accuracy
Practice all day for accuracy
Mirror mirror on the wall
Kort antwoord: nee, yoga is niet “meer voor dames”, maar in Nederland en veel westerse landen doen vrouwen het wel vaker.
Waarom doen meer vrouwen yoga in Nederland ?
Cultuur & marketing: yoga wordt hier vaak gepresenteerd als rust, flexibiliteit, balans → spreekt gemiddeld meer vrouwen aan.
Sportkeuze mannen: mannen kiezen relatief vaker voor kracht/competitie (fitness, voetbal).
Instapdrempel: mannen denken soms dat ze “niet lenig genoeg” zijn.
Historisch gezien
Grappig genoeg was yoga in India lange tijd juist overwegend mannelijk (monniken, leraren).
Verschil in uitvoering (grof gemiddeld)
Vrouwen: vaak soepeler, vloeiendere bewegingen
Mannen: vaak meer kracht/stabiliteit
→ maar er zijn enorme individuele verschillen
Over “mooier”
Wat je ziet als “mooier” is deels:
esthetiek (souplesse oogt elegant)
gewenning (we zien vaker vrouwelijke yogadocenten)
persoonlijke voorkeur 😉
Veel top-yogadocenten (m/v) combineren juist:
kracht + souplesse + adem + rust → dat is waar yoga eigenlijk om draait.
Nuchtere conclusie
Yoga is voor iedereen
Het verschil zit minder in geslacht, meer in lichaam, training en stijl
En ja: sommige mensen bewegen gewoon mooi — ongeacht man/vrouw
Als het je goed doet en je er beter door voelt, zit je goed 👍
Geen opmerkingen:
Een reactie posten