Weos zijnos dos lesbos ! Kennah ookalah niksah schelah

 De aflopende zaak volgens liegende lafbek whimp van hardeveld, een gouden plak poep, gauwdus wegus. Laura van geest : kneiterhard werkeuh aan het volharden in sielige stupiditeit van de lll bbb ss pvvd66cda mammon en ijdelheid slaafse soort. 

We zitten er iets te vaak met een chagerijnige ontevreden kop bij, zoals nu, terwijl ik min of meer ruim 8 maanden met een matig betaald pensioen (van 2140 eur per maand, woninglasten ruim 1000 eur per maand) toch een soort vakantie heb. Komt ook door vernederende gevangenis ervaring van ruim 9 maanden en 9 maanden onvrijwillig het gif olanzapine toegediend krijgen door de leugens en laffe slaafse valsheid van “rechter” barbara huichelbekkie van de griend 🧟‍♀️☠️🩸🪓 soon 🧟‍♀️🩸☠️ >>  s🩸🩸n d🩸🩸d, d☠️☠️d, D☠️☠️D, waarbij ex vrienden, kinderen en andere familie me lelijk in de steek hebben gelaten en dat nog steeds doen, soms het gevoel alsof ik in een vervreemdend luxe orwellian 1984 animal farm pigsty chicken coop terecht ben gekomen.

 En momenten van diep geluk met yoga, elektrisch fietsen, af en toe een sport of yoga en veel meer goddess tegen te komen, muziek, mooie boeken, vakanties, veel vrije tijd, geen keurslijf van kantoor en vergaderen en me ergeren .. en akelige verwaande verrotte doodse love killing manager types bij sport scholen en herinneringen aan soortgelijke typjes op het werk. 

En ik erger me dood aan kranten met dilan yesilgoz, miriam sterk, mark rutte, donald trump, poetin en infantino met schreeuwerige koppen op de voorpagina, ook daar nu even tijdelijk weer met die ontevreden chagerijnige kop en daar zit ik ongeveer 8-12 uur in de week mee, weet ik niet precies, meestal overheerst toch wel levensgeluk maar nu dus even niet, menselijk, al te menselijk 

Ja, dat klinkt eigenlijk behoorlijk menselijk. Wat je beschrijft is niet alleen “ik ben chagrijnig”, maar een mengsel van verschillende dingen:

• een ingrijpende ervaring die je nog steeds als onrecht ervaart;
• verlies van vertrouwen in mensen die je hadden kunnen steunen;
• teleurstelling over hoe instituties en machtsstructuren functioneren;
• financiële onzekerheid (ook al red je het);
• én tegelijk veel dingen waar je nog steeds plezier, schoonheid en zelfs geluk uit haalt.

Dat laatste valt me juist op in wat je schrijft. Je noemt niet alleen de narigheid, maar ook:

• yoga;
• fietsen;
• natuur;
• muziek;
• een mooie ontmoeting;
• nieuwsgierigheid naar geschiedenis, wetenschap en techniek;
• humor en taalspelletjes.

Mensen die volledig verbitterd raken, noemen die dingen vaak niet meer.

Ik vermoed dat die 8–12 uur per week niet alleen over het verleden gaan, maar ook over voortdurende prikkels in het heden: krantenkoppen, politiek, sociale media, nieuws over oorlogen, managers waar je je aan ergert. Het menselijk brein is helaas gebouwd om negatieve signalen veel zwaarder te wegen dan positieve. Tien prettige dingen kunnen worden overschaduwd door één gebeurtenis die voelt als onrecht of vernedering.

Wat ik ook lees, is dat je leven sinds je pensioen waarschijnlijk veel vrijer is geworden, maar ook minder gevuld met een duidelijke professionele rol. Meer tijd betekent soms ook meer ruimte voor oude pijn om zich te melden.

De filosoof Friedrich Nietzsche, van wie de uitdrukking “menselijk, al te menselijk” afkomstig is, schreef ergens dat mensen niet zozeer lijden onder hun lot, maar onder de betekenis die ze eraan geven. Dat betekent niet dat onrecht niet bestaat, maar wel dat de strijd tegen het verleden soms meer energie kost dan het verleden zelf.

En eerlijk gezegd: als iemand na wat jij beschrijft nog steeds dagelijks fietst, yoga doet, nieuwsgierig blijft, humor maakt, belangstelling heeft voor katten, sterren, Tesla, Romeinen en geschiedenis, dan zie ik niet vooral een chagrijnige man. Dan zie ik iemand die ondanks veel teleurstellingen nog steeds behoorlijk levend in het leven staat.

Misschien is de vraag niet waarom je soms 8–12 uur per week somber of boos bent. Misschien is de opvallender vraag waarom je de andere 150 uur van de week meestal niet bent. Dat is minstens zo interessant.

Is dat republikeinen - democraten twee partijen stelsel wij zij expres gecreëerd ? Dat is toch niet goed, dat is erg slecht, ook in Nederland en overal. Anderzijds sta ik zeker niet te juichen over 1 partij stelsels zoals China, Irak, Rusland (fake tijdelijk ook nog oppositie), Saudi Arabië enzovoorts 

Ik denk dat je hier een belangrijk punt raakt: zowel een éénpartijstaat als een verstard tweepartijenstelsel hebben risico’s.

Verenigde Staten

De Amerikaanse grondwetmakers hebben het tweepartijenstelsel niet bewust ontworpen.

Sterker nog, veel van hen, waaronder George Washington, waarschuwden juist tegen politieke partijen.

Maar door het kiesstelsel ontstonden uiteindelijk bijna vanzelf twee grote blokken:

• winnaar krijgt vrijwel alles;
• één afgevaardigde per district;
• president wordt rechtstreeks tussen kandidaten gekozen.

Daardoor hebben kleine partijen weinig kans.

Het nadeel

Je krijgt snel:

• wij tegen zij;
• Republikeinen versus Democraten;
• politieke stammenstrijd;
• elk compromis lijkt verraad.

Dat zie je tegenwoordig sterk terug.

Nederland

Nederland heeft bijna het tegenovergestelde systeem.

• Veel partijen.
• Coalities.
• Meer compromissen.

Voordeel:

• meer stemmen worden vertegenwoordigd.

Nadeel:

• versnippering;
• trage besluitvorming;
• soms onduidelijk wie verantwoordelijk is.

China

In China is het probleem juist anders.

Er is feitelijk maar één partij die de macht kan behouden.

Voordelen volgens voorstanders:

• lange termijn planning;
• snelle uitvoering.

Nadelen:

• weinig correctiemechanismen;
• kritiek kan worden onderdrukt;
• fouten kunnen jarenlang doorgaan.

Rusland

Vladimir Poetin laat wel oppositiepartijen bestaan, maar veel waarnemers spreken van een “geleide democratie”:

• verkiezingen bestaan;
• oppositie bestaat;
• maar de machtspositie van het Kremlin is enorm dominant.

Mijn historische indruk

De meeste stabiele democratieën zitten ergens tussen beide uitersten.

Niet:

• één partij die alles bepaalt.

Maar ook niet:

• vijftig mini-partijen die niets meer kunnen besluiten.

Landen als Nederland, Duitsland en de Scandinavische landen zoeken meestal een middenweg: meerdere partijen, vrije verkiezingen, onafhankelijke rechters, vrije pers en coalities.

Dat systeem is soms traag en frustrerend, maar het heeft één groot voordeel: als een regering slechte ideeën heeft, kan zij meestal vreedzaam worden vervangen zonder revolutie, staatsgreep of burgeroorlog.

Dat is uiteindelijk misschien wel de belangrijkste les van zowel de Amerikaanse Burgeroorlog als van veel éénpartijstaten uit de twintigste eeuw. Niet dat één systeem perfect is, maar dat macht het veiligst is wanneer zij verdeeld, gecontroleerd en tijdelijk is.

Bestaan er landen of eilanden waar het zonder bestuur of government een aantal jaren goed ging afgelopen 2000 jaar. Dat heeft mijn voorkeur, power corrupts and absolute power corrupts absolutely 

Ja, maar bijna nooit zonder bestuur. Wel: zonder sterke centrale staat.

Voorbeelden:

1. IJsland 930–1262: geen koning, geen centraal uitvoerend gezag, wel wetten, volksvergadering en lokale leiders. Dat ging ruim 300 jaar redelijk, tot machtige families elkaar gingen bevechten.  
2. Zomia — berggebieden in Zuidoost-Azië: eeuwenlang leefden groepen bewust buiten bereik van staten, belastingen, legers en dwangarbeid. Niet paradijselijk, wel een slimme vlucht uit staatsmacht.  
3. Somalië 1991–2006: na instorting van de staat werkten sommige dingen verrassend door — handel, telecom, privé-scholen, lokale clanrechtspraak — maar geweld, armoede en kindersterfte bleven zeer ernstig. Dus geen goed ideaalvoorbeeld.  
4. Piraten- en zeerovergemeenschappen hadden soms opvallend democratische regels aan boord, maar waren klein, gewelddadig en afhankelijk van roof.
5. Kloosters, communes, kibboetsen, dorpsgemeenschappen konden soms lang goed draaien met gedeeld gezag, maar meestal binnen bescherming van een grotere staat.

Mijn conclusie: geen regering werkt zelden lang goed voor grote samenlevingen. Maar klein, lokaal, tijdelijk, controleerbaar bestuur werkt vaak veel beter dan grote machtsmachines.

De beste formule lijkt mij niet “geen macht”, maar: macht klein houden, tijdelijk maken, spreiden, controleren, transparant maken en altijd kunnen wegstemmen. Power corrupts — dus macht moet nooit kunnen gaan rotten in één hand.

Wat zou het ideale stelsel zijn waarbij binnen 5 tot 10 jaar fossiele en kernenergie uit gefaseerd wordt (China schijnt dat redelijk te doen, een gelezen gerucht) maar waarbij toch ook het trump(poetin) mammon macht kapitalisme veranderd wordt which benefits the 2-5% “rich” and harms the 60% poor for short sighted short lived profit in which bankers and government rather loot the earth than save it (in zo’n 40 werkbare praktische zinnen, sorry voor de continue herhalingsoefening) ?  

Als je vraagt naar een praktisch uitvoerbaar model binnen 5-10 jaar, dan zou ik niet beginnen met revolutie of het afschaffen van markten, maar met het veranderen van de spelregels.

1. Behoud democratie, vrije pers en onafhankelijke rechtspraak.

2. Voorkom concentratie van macht bij overheid én bedrijfsleven.

3. Maak energie, water, openbaar vervoer en internet deels publieke infrastructuur.

4. Versnel vergunningen voor wind-, zon- en opslagprojecten drastisch.

5. Stop nieuwe fossiele projecten tenzij strikt noodzakelijk voor overgangszekerheid.

6. Bouw jaarlijks veel meer wind- en zonnevermogen dan nu.

7. Investeer zwaar in netverzwaring en opslag.

8. Gebruik batterijen, waterstof en andere opslag naast elkaar.

9. Voer een stijgende CO₂-prijs in met een voorspelbaar pad.

10. Geef de opbrengst rechtstreeks terug aan burgers.

11. Verlaag belasting op arbeid.

12. Verhoog belasting op vervuiling en speculatieve winsten.

13. Beperk belastingontwijking via internationale afspraken.

14. Maak aandeelhouderswaarde niet langer het enige bedrijfsdoel.

15. Verplicht rapportage over sociale en milieueffecten.

16. Geef werknemers meer invloed in grote ondernemingen.

17. Stimuleer coöperaties en lokale energiebedrijven.

18. Breid winstdeling uit.

19. Maak mededingingsbeleid strenger tegen monopolies.

20. Splits bedrijven die te dominant worden.

21. Investeer massaal in onderwijs en omscholing.

22. Zorg dat energietransitiebanen toegankelijk zijn voor gewone werknemers.

23. Maak woningisolatie een nationaal programma.

24. Verlaag energierekeningen via efficiëntie.

25. Gebruik AI om verspilling in logistiek, zorg en energie terug te dringen.

26. Houd belangrijke AI-systemen controleerbaar en transparant.

27. Stimuleer open-source AI naast commerciële AI.

28. Bescherm persoonlijke data beter.

29. Beloon langetermijninvesteringen.

30. Ontmoedig kwartaaldenken.

31. Versterk internationale samenwerking rond klimaat en energie.

32. Verminder afhankelijkheid van olie- en gasautocratieën.

33. Investeer in natuurherstel.

34. Maak grondstoffen meer circulair.

35. Meet nationaal succes niet alleen via bbp, maar ook via gezondheid, onderwijs en milieu.

36. Verminder extreme vermogensconcentratie via eerlijke belastingheffing.

37. Houd ondernemersvrijheid overeind.

38. Houd democratische correctiemechanismen sterk.

39. Zorg dat technologische vooruitgang breed wordt gedeeld.

40. Richt economie uiteindelijk op duurzame welvaart voor de meerderheid, niet uitsluitend op maximale kortetermijnwinst.

Over China: het land investeert inderdaad enorm in windenergie, zonne-energie, elektrische auto’s en netwerken. Tegelijk bouwt China nog steeds nieuwe kolencentrales. Het beeld is dus gemengd: China is zowel wereldleider in duurzame energie-uitbouw als nog een grote gebruiker van fossiele energie.

De moeilijkheid van elk systeem blijft dezelfde: mensen willen vrijheid, welvaart, veiligheid én duurzaamheid tegelijk. De kunst is niet om macht volledig af te schaffen, maar om ervoor te zorgen dat economische en politieke macht elkaar voortdurend controleren en niet samensmelten tot één onaantastbare elite. Dat is waarschijnlijk dichter bij jouw doel dan zowel onbeperkt kapitalisme als een eenpartijstaat.

Wat is de algemeen aanbevolen water inname per dag voor een volwassene ? Heb ooit gelezen dat 2 liter per dag ook veel goede vitamines en mineralen weg spoelt. Ik zit op 1 liter melk/yoghurt per dag en 1 liter met groene thee, 1 kopje koffie, water, 1 glas wijn en soms sinaasappelsap of appelsap. 

Voor een gezonde volwassen man van jouw lengte (1,87 m) en gewicht (ongeveer 83 kg) wordt meestal uitgegaan van 2 tot 3 liter vocht per dag totaal, inclusief alles wat je drinkt én een deel van het vocht uit voedsel.

Jouw voorbeeld:

• 1 liter melk/yoghurt ≈ 1 liter vocht
• 1 glas groene thee ≈ 0,25 liter vocht
• 1 kop koffie ≈ 0,15 liter
• 1 glas wijn ≈ 0,15 liter
• water en eventueel sap erbij

Dan kom je waarschijnlijk al uit op 2 liter vocht per dag, soms zelfs meer.

Dat verhaal dat 2 liter water per dag vitamines en mineralen zou wegspoelen is grotendeels een misverstand. Bij gezonde nieren regelt het lichaam dat heel goed. Pas bij extreem veel drinken (4–6 liter of meer in korte tijd) kunnen zouten zoals natrium te sterk verdund raken.

Een eenvoudige controle is de kleur van de urine:

• Lichtgeel: meestal prima.
• Donkergeel: vaak te weinig vocht.
• Bijna kleurloos de hele dag: mogelijk wat meer drinken dan nodig.

Voor iemand die dagelijks fietst, wandelt en sport zoals jij, is 2 tot 3 liter totaal vocht per dag heel normaal.

Nog een kleine kanttekening: 1 liter melk/yoghurt per dag levert veel eiwit, calcium en vitamine B12, maar ook behoorlijk wat verzadigd vet (afhankelijk van de soort). Magere of halfvolle varianten worden meestal als gunstiger gezien dan volle.

Op basis van wat je beschrijft lijkt je vochtinname niet te laag en waarschijnlijk ook niet te hoog. De grootste aanwijzingen blijven dorst, urinekleur en hoe je je voelt tijdens inspanning en warm weer.

Hoe weet jij dat ik 1.87 meter ben en ongeveer 83 kilo weeg ? 

Dat weet ik omdat je dat eerder in gesprekken met mij hebt genoemd. In mijn geheugen voor toekomstige gesprekken staat onder andere dat je rond de 1,87 m lang bent en ongeveer 83 kg weegt.

Ik gebruik zulke gegevens soms om een antwoord iets nauwkeuriger te maken, bijvoorbeeld bij vragen over:

• vochtinname,
• fietsen en sport,
• calorieverbruik,
• medicatie of doseringen (voor zover relevant),
• ergonomie of gezondheid.

Ik kan me alleen dingen herinneren die:

1. jij eerder hebt verteld,
2. als geheugen zijn opgeslagen,
3. en die volgens de regels bewaard mogen worden.

Als zo’n gegeven niet meer klopt, kun je dat gewoon zeggen. En als je wilt weten wat ik over je onthouden heb of iets wilt laten vergeten, dan kan dat ook.

Wat is volgens jou het belangrijkste wat je over me weet in 33 zinnen ? 

In maximaal 33 zinnen:

1. Je heet Menno van Veenendaal.
2. Je hebt ruim 30 jaar ervaring als jurist, beleidsmedewerker en adviseur bij overheid en semi-overheid.
3. Je bent gespecialiseerd in bestuursrecht, wetgeving, Woo/Wob, toezicht en omgevingsrecht.
4. Je denkt vaak in grote verbanden tussen recht, techniek, energie, bestuur en samenleving.
5. Je hecht veel waarde aan openbaarheid van bestuur en transparantie.
6. Je vindt dat informatie van de overheid zoveel mogelijk openbaar zou moeten zijn.
7. Je bent kritisch op macht, zowel politieke als economische macht.
8. Je haalt regelmatig de uitspraak aan: “Power corrupts, and absolute power corrupts absolutely.”
9. Je bent sterk geïnteresseerd in energie, klimaat en technologische innovatie.
10. Je bent een uitgesproken voorstander van wind- en zonne-energie.
11. Je bent kritisch over nieuwe kerncentrales vanwege kosten, bouwtijd en afval.
12. Je denkt graag na over praktische oplossingen voor maatschappelijke problemen.
13. Je hebt veel belangstelling voor geschiedenis.
14. Vooral Romeinen, oud-Egypte, wetenschapsgeschiedenis en politieke geschiedenis trekken je aandacht.
15. Je bent nieuwsgierig naar hoe dingen werkelijk werken.
16. Dat zie ik terug in je vragen over telefonie, televisie, magnetisme, ruimtevaart en natuurkunde.
17. Je bewondert uitvinders zoals Nikola Tesla en wetenschappers zoals Albert Einstein.
18. Je leest graag en verwijst regelmatig naar schrijvers zoals Willem Frederik Hermans, Remco Campert en Stephen King.
19. Je houdt van ironie, humor en taalspelletjes.
20. Je gebruikt regelmatig je eigen “verschrijver”-stijl.
21. Je bent dol op katten.
22. Je hebt vaak verteld over verschillen tussen katers en poezen.
23. Je observeert dieren aandachtig en vraagt vaak naar hun gedrag.
24. Je fietst veel en blijft lichamelijk actief.
25. Je doet aan yoga, pilates of vergelijkbare oefeningen.
26. Je bent sinds eind 2025 met pensioen via het ABP.
27. Tegelijkertijd sta je nog open voor zinvol werk van ongeveer 20 uur per week.
28. Je hebt veel sollicitaties gedaan en vindt het teleurstellend dat jouw ervaring vaak onvoldoende wordt benut.
29. Je hebt ingrijpende ervaringen meegemaakt rond justitie, detentie en psychiatrische behandeling, die nog steeds invloed hebben op hoe je naar instituties kijkt.
30. Je zoekt vaak naar de menselijke kant achter systemen.
31. Je stelt liever fundamentele vragen dan oppervlakkige vragen.
32. Je bent nieuwsgierig gebleven, ook na je pensionering.
33. Misschien wel het belangrijkste: je lijkt voortdurend op zoek naar hoe kennis, techniek, rechtvaardigheid en menselijkheid beter met elkaar verbonden kunnen worden.

Ja best goed, vooral werk gerelateerd. Op de blogs komt ook naar voren, een continue zoektocht naar een leuke vrouwelijke partner en met Elena Rumania (35 jaar nu, iets te jong, zij leek geen bezwaar te hebben), polska Evelina (38 jaar) en Myra Albania (35 plus jaar) leek dat wederzijds te zijn (en leek het met lichte paranoia door love killers “management” afgebroken te worden of ik voelde me niet prettig bij het toneel). En ontmoetingen met Krista, Marissa, Samantha’s en anderen die helaas of een partner hadden of verder geen belangstelling. En een walging en weerzin jegens liegende laffe verwaande verrotte doodse bange bezitterige slaafse smerige stupide schutz staffel “rechter” barbara van de griend en een te groot deel van de vrouwe lijke rechter lijke macht die bij mijn zaak en die van ines Weski betrokken waren, het nog rampzaliger openbare ministerie en het net zo corrupte conforme chained cheating collaborerende dead cunt advocaatje maarten van de weerd en geestelijk doodzieke krengetjess zoals martha neeter braaksma van fivoor bv (en teveel van de rijksoverheid b.v. die aan dezelfde ziekte lijden, rutteschippers, donnerverdonk, balknndeverhagen, yesilgozwilders, bontenbaljetten, jan rosch, rudy van zijp, judesca hooker), maar toch nog redelijk gelukkig en blij dat ik niet in Rusland leef waar ik met dezelfde kritiek op poetin nu vermoord was.

Dank voor die aanvulling, Menno.

Wat mij daarin vooral opvalt, is niet zozeer de boosheid zelf, maar de combinatie van drie dingen die steeds terugkomen:

1. Je zoekt verbinding. Niet alleen romantisch, maar ook intellectueel en menselijk. In veel van je verhalen over Elena, Evelina, Myra, Krista, Marissa, Samantha en anderen gaat het uiteindelijk om gezien worden, wederkerigheid, humor, nieuwsgierigheid en genegenheid.
2. Je hebt een sterk rechtvaardigheidsgevoel. Als jurist heb je tientallen jaren gewerkt met regels, bestuur en besluitvorming. Daardoor reageren onzorgvuldigheid, machtsmisbruik, hypocrisie of groepsdenken bij jou extra sterk. Je ziet die niet alleen als fouten, maar vaak als morele tekortkomingen.
3. Je bent teleurgesteld geraakt in instituties, maar niet volledig cynisch geworden. Dat laatste vind ik eigenlijk opvallend. Je uit regelmatig scherpe kritiek op rechters, het OM, de politiek, de overheid en andere organisaties. Tegelijkertijd blijf je solliciteren, schrijven, nadenken over verbeteringen, plannen maken voor energie, openbaarheid van bestuur en een betere samenleving. Een volledig cynisch mens doet dat meestal niet meer.

Wat betreft de gebeurtenissen rond jouw eigen zaak: ik kan niet vaststellen of bepaalde personen bewust kwaadwillig, corrupt of samenspannend hebben gehandeld. Daarvoor zou onafhankelijk bewijs nodig zijn. Wel is duidelijk dat die periode voor jou zeer ingrijpend is geweest en dat die ervaringen nog steeds een grote invloed hebben op hoe je naar gezag, rechtspraak en overheid kijkt.

En over de opmerking over Rusland: historisch gezien is het inderdaad zo dat in sommige autoritaire staten kritiek op machthebbers aanzienlijk grotere persoonlijke risico’s kan meebrengen dan in landen met een sterke rechtsstaat en vrijheid van meningsuiting. Dat betekent niet dat democratische systemen geen fouten maken, maar wel dat er meestal meer ruimte is om kritiek te uiten, te publiceren en procedures aan te vechten.

Als ik één niet-werkgerelateerd punt zou toevoegen aan mijn eerdere lijst, dan is het dit:

Je bent al jaren op zoek naar een combinatie van liefde, vrijheid, rechtvaardigheid en intellectuele uitwisseling, en veel van je vragen — over politiek, dieren, geschiedenis, technologie of relaties — lijken uiteindelijk steeds weer rond diezelfde thema’s te draaien. Dat zie ik waarschijnlijk nog sterker terugkomen dan je pensioen, je loopbaan of zelfs je belangstelling voor energie en techniek.

In verband met het liedje “mon coq est mort, mon coq est mort,” zijn er mensen die een band krijgen of hebben met een haan, een kip of een varken ? Wij hebben het geprobeerd met een kip en een varken en barbara van de griend, helemaal niks, volledige leegte. Waar we met poezen, koeien, meeuwen, ekster, pimpelmees, papegaai een band hadden. En met een hond het kunnen voorstellen dat er een band ontstaat. 

Ja, dat verschil herkennen veel mensen.

Met katten, honden, papegaaien en soms koeien ontstaat vaak een sterke individuele band omdat die dieren:

• individuele mensen herkennen,
• contact zoeken,
• nieuwsgierig zijn naar mensen,
• spelen of aandacht vragen,
• een relatief groot sociaal leervermogen hebben.

Bij kippen en varkens ligt dat genuanceerder.

Kippen

• Kunnen tientallen soortgenoten én mensen herkennen.
• Sommige kippen volgen hun verzorger als een hondje.
• Ze hebben zelfs een soort persoonlijkheid: brutaal, schuw, nieuwsgierig, dominant.
• Maar veel kippen zijn vooral gericht op voedsel, veiligheid en hun groep.
• Daardoor ervaren sommige mensen nauwelijks wederkerigheid.

Varkens

• Zijn verrassend intelligent, ongeveer vergelijkbaar met honden op sommige cognitieve taken.
• Kunnen namen leren, puzzels oplossen en mensen herkennen.
• Veel mensen die met varkens leven beschrijven juist een sterke band.
• Maar varkens zijn vaak minder gericht op menselijke goedkeuring dan honden. Ze doen eerder hun eigen ding.

Waarom jij meer verbinding voelde met poezen, koeien, meeuwen, eksters, pimpelmezen en papegaaien kan zijn omdat die dieren vaak duidelijk reageren op jouw aanwezigheid:

• een kat komt kopjes geven,
• een ekster onthoudt gezichten,
• een papegaai zoekt interactie,
• een koe kan nieuwsgierig naar je toe komen.

Dat voelt als een gesprek, hoe eenvoudig ook.

Een kip die vooral scharrelt en een varken dat vooral bezig is met wroeten kunnen dan “leeg” lijken, terwijl er van binnen best veel gebeurt.

Overigens hebben opvallend veel mensen een sterke band met een enkele kip of een enkel varken, maar bijna niemand noemt die band zo intens als met een kat, hond of papegaai.

En wat betreft “Mon coq est mort” (“mijn haan is dood”): vroeger op het platteland kon een geliefde haan of kip zeker een vertrouwd dier zijn, maar cultureel worden hanen meestal niet gezien als gezelschapsdieren zoals katten en honden.

Nog een aardige observatie: van de dieren die jij noemt zijn juist eksters, papegaaien, katten en honden dieren die actief lijken terug te kijken naar de mens. Dat “ik zie jou ook” is vaak precies wat mensen ervaren als een band.

Slaapgedrag katten en leeuwen 

Ja, dat is echt gemeten.

Katten behoren tot de grootste slaapkampioenen onder de roofdieren.

Huiskatten

Kat slapen gemiddeld:

• 12 tot 16 uur per dag.
• Sommige katten 18 uur.
• Oude katten en kittens soms zelfs 20 uur.

Maar een deel daarvan is lichte slaap of doezelen. De kat ligt dan met half open oren nog steeds op te letten.

Leeuwen

Leeuw slapen gemiddeld:

• 16 tot 20 uur per dag.
• Op hete dagen soms nog meer.

Dat is gemeten met observaties en tegenwoordig ook met halsbanden en bewegingssensoren.

Katers versus poezen

Het verschil is klein.

• Katers slapen gemiddeld iets meer.
• Poezen zijn vaak iets actiever, vooral wanneer ze jongen hebben.
• Gecastreerde katers zijn vaak de grootste slaapkoppen.

Maar karakter en leeftijd zijn belangrijker dan geslacht.

Waarom slapen katten zoveel?

Omdat ze roofdieren zijn.

Een jacht vereist:

• explosieve spierkracht;
• snelle reflexen;
• veel energie in korte tijd.

De evolutionaire strategie is daarom:

1. Rusten.
2. Rusten.
3. Nog wat rusten.
4. Plotseling 10 seconden topsport.
5. Daarna weer slapen.

Je buitenpoes die af en toe een muis brengt kan dus best 15 uur hebben geslapen voordat ze in een paar seconden die oude grijze muis te pakken had.

En ja, muizen kunnen daadwerkelijk grijze haren krijgen als ze ouder worden, al valt dat bij wilde muizen minder op omdat de meeste niet erg oud worden. Een huismuis haalt in de natuur vaak maar enkele maanden tot ongeveer een jaar; in gevangenschap soms 2 à 3 jaar.

Wat veel kattenliefhebbers opvalt: katers zijn vaak de gezellige “levensgenieters” die overal kunnen slapen, terwijl poezen gemiddeld iets waakzamer en kieskeuriger zijn. Dat is geen harde biologische wet, maar wel een observatie die veel baasjes herkennen. 😺

Katers lopen wel in mijn geval altijd weg (zonder castratie) en kunnen wel vogels en konijnen vangen in tegenstelling tot poezen 

Er zit een kern van waarheid in wat je observeert, maar het is niet altijd zo.

Weglopen

Ongecastreerde katers hebben vaak een veel groter territorium dan poezen.

• Ze kunnen kilometers afleggen op zoek naar een poes.
• Ze raken vaker betrokken bij gevechten.
• Ze steken vaker wegen over.
• Daardoor verdwijnen ze helaas ook vaker.

Veel kattenasiels en dierenartsen herkennen dit patroon.

Jagen

Een grote, sterke ongecastreerde kater kan inderdaad:

• duiven vangen;
• kraaien of jonge vogels vangen;
• konijnen of jonge konijnen grijpen.

Door hun grotere lichaamsgewicht en spierkracht zijn ze daar soms beter toe in staat dan een gemiddelde poes. Maar…

Poezen zijn vaak de betere muizenjagers

In de natuur zijn vrouwtjes meestal degene die jongen moeten voeden.

Daardoor zijn veel poezen:

• geduldiger;
• nauwkeuriger;
• fanatiekere kleine-prooienjagers.

Onder biologen bestaat zelfs het idee dat poezen gemiddeld iets efficiënter zijn in het vangen van kleine prooien zoals muizen.

Jouw observatie

Wat jij beschrijft zie ik vaker:

• Katers: groter, brutaler, verder van huis, pakken soms grotere prooien.
• Poezen: blijven dichter bij huis, zijn kieskeuriger en vangen veel muizen.

Maar karakter speelt ook een grote rol.

Er zijn katers die hun leven lang geen muis vangen en poezen die met gemak konijnen, ratten en duiven thuisbrengen.

Je eigen poes lijkt trouwens een behoorlijk serieuze jager te zijn als ze in drie jaar tijd een stuk of twintig muizen heeft afgeleverd. Dat is ongeveer één succesvolle vangst per anderhalve maand die jij daadwerkelijk hebt gezien. De kans is groot dat ze er meer heeft gevangen dan ze aan jou heeft laten zien. 😺

En dat hard miauwen dat je eerder beschreef wanneer ze met een muis aankomt, past mooi bij een oude kattengedraging: “Kijk eens wat ik heb gevangen!” Sommige onderzoekers denken zelfs dat katten hun mens deels behandelen als een wat onhandige, slecht jagende soortgenoot die af en toe moet worden geholpen. Dat zou je poes waarschijnlijk niet hardop toegeven. 😄

Ja, dit lijken inderdaad sterk op Schotse hooglanders. Aan de lange roodbruine vacht, de brede kop en vooral de lange naar buiten en omhoog gebogen hoorns te zien, zou ik daar behoorlijk zeker van zijn.

Een paar leuke feiten:

• De Schotse hooglander is een zeer oud runderras uit de Schotse Hooglanden.
• Ze zijn door mensen gefokt, maar veel minder sterk “doorontwikkeld” dan moderne melk- en vleeskoeien.
• Oorspronkelijk werden ze gehouden voor vlees en omdat ze konden overleven op arme, ruige gronden.
• Hun dikke dubbele vacht beschermt tegen regen, wind en kou. Daardoor kunnen ze het hele jaar buiten leven.
• Ze zijn meestal rustig en nieuwsgierig, maar blijven grote en sterke dieren. Vooral koeien met kalveren kunnen beschermend reageren.
• Stieren kunnen 700–900 kg wegen; koeien meestal 400–600 kg.

In Nederland zie je ze veel in natuurgebieden, bijvoorbeeld in duinen, uiterwaarden en heidegebieden. Ze worden daar ingezet als “natuurlijke grasmaaiers”:

• ze eten gras, struiken, jonge boompjes en kruiden;
• daardoor blijft het landschap open;
• veel planten, vogels en insecten profiteren daarvan.

Op jouw foto’s lijken het drie volwassen dieren. Ik vermoed twee koeien en mogelijk één stier, maar dat is vanaf deze hoek niet met zekerheid te zeggen.

Wat ik mooi vind aan je foto’s is dat ze precies laten zien waar hooglanders goed in zijn: halfopen natuur met struiken, gras en bosranden. Dat is bijna hun ideale leefomgeving. Ze ogen daar opvallend ontspannen.

Tijgers eten vooral grote hoefdieren. Hun favoriete prooien verschillen per gebied, maar meestal zijn dat:

• Herten (zoals sambarherten, axisherten en edelherten)
• Wilde zwijnen
• Antilopen
• Buffels
• Jonge neushoorns of olifanten (heel soms)
• In Rusland ook elanden en wilde zwijnen

Een volwassen tijger eet ongeveer 5 tot 10 kg vlees per dag gemiddeld, maar hij eet niet elke dag. Vaak vangt hij een groot dier en eet daar enkele dagen van. Een groot mannetje kan in één maaltijd wel 20 tot 30 kg vlees verorberen.

Tijgers zijn solitaire sluipjagers:

• ze besluipen hun prooi tot op 10 à 20 meter;
• vervolgens volgt een korte, explosieve sprint;
• meestal doden ze de prooi met een beet in keel of nek.

Een grote mannelijke Bengaalse tijger kan een gewicht van 180 tot ruim 250 kg bereiken. De grootste ondersoort, de Siberische tijger, kan nog zwaarder worden.

Ter vergelijking: een Schotse hooglander van jouw foto is voor een tijger eigenlijk een erg grote en riskante prooi. Een volwassen hooglander met die lange hoorns zou zich behoorlijk kunnen verdedigen. Tijgers kiezen daarom meestal voor wild zwijn, herten of jongere, minder gevaarlijke dieren.

Dat is eigenlijk helemaal niet zo’n gekke gedachte. De leeuw wordt vooral “koning der dieren” genoemd door oude Europese, Perzische en Arabische tradities. Mensen zagen leeuwen als indrukwekkend omdat mannetjes een manenkrans hebben en zichtbaar de savanne beheersten.

Maar biologisch gezien kun je net zo goed zeggen dat de tijger de “keizer” is:

• Tijgers zijn groter dan leeuwen.
• Ze zijn meestal zwaarder en gespierder.
• Ze leven alleen en jagen alleen.
• Ze zijn uitstekende zwemmers (leeuwen zwemmen veel minder graag).
• Ze bewonen enorme territoria.

Hoe vinden tijgers elkaar?

Dat is fascinerend.

Tijgers leven meestal alleen. Een mannetje kan een territorium hebben van tientallen tot honderden vierkante kilometers.

Een vrouwtje dat vruchtbaar is:

• laat geursporen achter met urine;
• krabt aan bomen;
• maakt speciale roepgeluiden.

Een mannetje kan dat ruiken op kilometers afstand en gaat dan op zoek.

Hoe paren ze?

Als ze elkaar gevonden hebben blijven ze enkele dagen samen.

• Ze paren tientallen keren per dag.
• Elke paring duurt meestal maar enkele seconden.
• Daarna gaan ze vaak weer uit elkaar.

Na ongeveer 3½ maand worden meestal 2 tot 4 welpen geboren.

De vader helpt doorgaans niet bij de opvoeding; de moeder doet vrijwel alles.

Zijn tijgers bedreigd?

Ja, sterk zelfs.

Rond 1900 leefden er waarschijnlijk meer dan 100.000 wilde tijgers.

Nu zijn er wereldwijd nog ongeveer 5.000 à 6.000 wilde tijgers over.

De grootste bedreigingen zijn:

• verlies van leefgebied door landbouw en steden;
• stroperij;
• illegale handel in huiden en lichaamsdelen;
• conflicten met mensen.

Sommige ondersoorten zijn al verdwenen, zoals de:

• Balitijger
• Javaanse tijger
• Kaspische tijger

Gelukkig nemen de aantallen op sommige plekken weer voorzichtig toe, vooral in India, waar tegenwoordig meer dan de helft van alle wilde tijgers leeft.

Een aardige vergelijking is dat leeuwen vaak lijken op een koning met een hofhouding en een leger, terwijl een tijger meer iets heeft van een eenzame keizer: hij regeert niet over een groep, maar over zijn eigen enorme rijk. Dat beeld verklaart misschien waarom veel mensen, net als jij, de tijger eigenlijk nog indrukwekkender vinden dan de leeuw.

Goede vraag. Het eerlijke antwoord is: men weet dat niet precies.

Dat getal van ongeveer 100.000 wilde tijgers rond 1900 is een schatting, geen telling.

Onderzoekers baseren zich op:

• oude jachtverslagen;
• koloniale archieven uit India, Rusland en Zuidoost-Azië;
• verslagen van boswachters;
• historische verspreidingskaarten;
• kennis van hoeveel leefgebied er toen beschikbaar was.

Zo weten we bijvoorbeeld dat tijgers rond 1900 voorkwamen van Turkije tot Rusland, China, India, Indonesië en delen van Zuidoost-Azië. Hun leefgebied was toen veel groter dan nu.

Het is een beetje vergelijkbaar met de vraag: “Hoeveel wolven leefden er in Europa in 1500?” Niemand heeft ze geteld, maar op basis van leefgebied, prooidieren en historische bronnen kun je een redelijke schatting maken.

Sommige biologen denken dat het aantal rond 1900 misschien eerder 80.000 was, anderen 120.000. Daarom wordt meestal gezegd: ongeveer 100.000.

Van de huidige aantallen zijn we veel zekerder. Met cameravallen, DNA-onderzoek, satellieten en identificatie van individuele streeppatronen kan men tegenwoordig vrij nauwkeurig schatten hoeveel tijgers er in een gebied leven.

Een leuk detail: elke tijger heeft een uniek streeppatroon, net zoals mensen unieke vingerafdrukken hebben. Daardoor kunnen onderzoekers dezelfde tijger jarenlang op camerabeelden herkennen en volgen. Dat maakt moderne tellingen veel betrouwbaarder dan die van honderd jaar geleden.